و خداى تعالى پرهيز مىفرمايد بندهء خود را از دنيا و او را دوست مىدارد مثل آنكه شما بيمار را از طعام و شراب پرهيز مىفرماييد و حال آنكه آن بيمار را دوست مىداريد ، چنانچه در حديث وارد شده . و علاج اين غرور آن است كه علامات عزّت و خوارى دانسته شود يا به بصيرت و برهان و يا به تقليد و گمان ، در قرآن مجيد وارد شده : « أَ يَحْسَبُونَ أَنَّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مالٍ وَ بَنِينَ * نُسارِعُ لَهُمْ فِي الْخَيْراتِ بَلْ لا يَشْعُرُونَ » « 1 » يعنى آيا گمان مىكنند آنچه ما به ايشان داده‌ايم از مال و فرزندان خيرى است كه به زودى به ايشان رسانيده‌ايم ؟ بلكه شعور ندارند كه اينها دليل بر حرمت و خيرخواهى ايشان نيست . و نيز فرموده : « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ » « 2 » يعنى زود باشد كه ما ايشان را مهلت بدهيم « 3 » و [ m . b 65 ] از راهى ايشان را واگذاريم كه ندانند . و نيز فرموده : « فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ » « 4 » يعنى درهاى نعمتها را بر روى ايشان گشوديم تا آنكه هرگاه به نعمتها خوشنود گرديدند عذاب ما « 5 » بر ايشان ناگهانى نازل مىشود ، پس آنها خوار و بىچيز « 6 » مىگردند . و منشأ اين غرور جهل به خدا « 7 » و به صفات خداست از براى آنكه هركه خدا را بشناسد « 8 » از عذاب وى ايمن نمىشود و به امثال اين خيالات فريفته نمىشود . و نظر به حال فرعون و قارون « 9 » و پادشاهان روى زمين مىكند كه چون خداى عزّ وجلّ در

--> ( 1 ) . مؤمنون : 55 و 56 . ( 2 ) . اعراف : 182 . ( 3 ) . بدهيم / a مىدهيم . ( 4 ) . انعام : 44 . ( 5 ) . a - ما . ( 6 ) . بىچيز / a بىخبر . ( 7 ) . غرور جهل به خدا / a دورى به خداى عزّ وجلّ . ( 8 ) . بشناسد / a شناسد . ( 9 ) . قارون / m قاران !